Przyrost i podstawienie testamentowe

By | 5 września 2014

TestamentSporządzając testament możemy nie tylko przekazać swój majątek wskazanym spadkobiercom. Możemy także zdecydować co ma się stać w przypadku gdyby któryś z spadkobierców nie chciał lub nie mógł dziedziczyć. Służy temu instytucja przyrostu i podstawienia. 

Przyrost

Jeżeli spadkodawca powołuje w testamencie kilku spadkobierców, a jeden z nich nie chce (odrzuci spadek) lub nie może dziedziczyć (nie dożyje otwarcia spadku lub okaże się niegodny dziedziczenia), to co do zasady jego część zostanie podzielona pomiędzy pozostałych spadkobierców w stosunku do przypadających im udziałów. Zadziała w ten sposób instytucja przyrostu.

Przykład

Spadkodawca powołał w testamencie do dziedziczenia swoich trzech wnuków nie czyniąc wzmianki o wyłączeniu przyrostu. Najstarszy miał dostać 1/2 majątku, a pozostali po 1/4. Jeżeli najmłodszy wnuk odrzuci spadek, to dzięki przyrostowi pozostała dwójka uzyska większe udziały – najstarszy 2/3, a średni 1/3 część. 

W testamencie możemy wyłączyć przyrost wpisując w jego treści sformułowanie „wyłączam przyrost”. Wtedy część należąca do spadkobiercy który spadek odrzuci będzie podlegała dziedziczeniu ustawowemu.

Przykład

Spadkodawca powołał w testamencie do dziedziczenia swoich dwóch wnuków w równych częściach, zastrzegając jednocześnie wyłączenie przyrostu. Jeżeli jeden z wnuków odrzuci spadek, to wtedy drugi nadal otrzyma 1/2 spadku, a pozostała połowa spadku zostanie rozdzielona pomiędzy spadkobierców ustawowych. Może to być na przykład żona spadkodawcy i jego dzieci.  

Idąc dalej, jeżeli dziedzicem wszystkiego ma być jedna osoba i zastrzeżemy wyłączenie przyrostu, to w wypadku odrzucenia spadku, dla całości masy spadkowej zadziała dziedziczenie ustawowe tak jakby nie było testamentu.

Podstawienie

Spadkodawca może też zadecydować kto ma zastąpić określonego spadkobiercę lub wszystkich spadkobierców. Służy temu instytucja podstawienia. Wystarczy taką osobę wskazać w treści testamentu.

 

Przykład 1

Sopot, 27 sierpnia 2014 roku 

Testament 

Ja, Jan Kowalski, urodzony 1 stycznia 1970 roku w Warszawie, do spadku po mnie powołuję w równych częściach: mojego syna Michała Kowalskiego i moją wnuczkę Grażynę Nowak.

Gdyby którekolwiek z nich nie chciało lub nie mogło po mnie dziedziczyć to w jego miejsce ma wejść wnuk Kamil Nowak. 

Jan Kowalski 

 

Przykład 2

Sopot, 27 sierpnia 2014 roku 

Testament 

Ja, Jan Kowalski, urodzony 1 stycznia 1970 roku w Warszawie, do spadku po mnie powołuję w równych częściach: moją wieloletnią partnerkę Marię Lenczewską oraz wnuka Kamila Nowaka.

Gdyby Kamil Nowak nie chciał lub nie mógł być spadkobiercą, jego udział przeznaczam Fundacji Pomagam potrzebującym z siedzibą w Gdyni.

Jan Kowalski 

 

Można też wskazywać kolejne osoby, które w dalszej kolejności mają zostać spadkobiercami gdyby wcześniej wymienione osoby nie chciały lub nie mogły dziedziczyć.

 

Przykład 3

Sopot, 27 sierpnia 2014 roku 

Testament 

Ja, Jan Kowalski, urodzony 1 stycznia 1970 roku w Warszawie, do spadku po mnie powołuję moją żonę Annę Kowalską. Gdyby nie chciała lub nie mogła ona dziedziczyć powołuje do spadku po mnie syna Michała Kowalskiego. Gdyby również on nie chciał lub nie mógł dziedziczyć spadek ma przypaść wnuczce Grażynie Nowak. 

Jan Kowalski 

 

Zawsze pamiętajmy, że testament musi być w całości napisany własnoręcznie. Koniecznie zapoznaj się z poniższymi wpisami:

Jak sporządzić testament własnoręczny?

Wzory testamentów własnoręcznych